آگوستو بوآل (نگاهی به کتاب”آگوستو بوآل” نوشته فرانسس ببج. نشر نو)

2
524

کتاب “آگوستو بوآل” نوشته فرانسس ببج راهی بازار نشر شده است. این کتاب اولین عنوان از طلایه ­داران تئاتر امروز است که با دبیری رضا کوچک زاده چاپ شده.

نقطه ویرگول

کوچک ­زاده درباره آگوستو بوآل می گوید: نوآوری بوآل بیش از هر چیز در چگونگی گذشتن از مسیر و شیوه های طراحی تمرین دیده می شود. و البته در تعهد چشمگیر اجتماعی اش که بیشتر در تئاتر سرکوب شدگان یا ستم دیدگان بروز یافته است. روش های پیشنهادی بوآل در ذات خویش از گوهر تئاترند؛ چنان که تکرارناپذیر و همواره زایا هستند. اینک روش های تمرینی او حتی در کارگاه های حرفه ای آموزش بازیگری کارگشا و سودمند است.

هر یک از کتاب­ های این مجموعه به پیشگامان تئاتر معاصر جهان پرداخته که سبب دگرگونی در تئاتر شده ­اند. این کتاب­ ها با حجم کم و نگاه نقادانه­ می­توانند باعث ایجاد درک مناسبی از چهره­ های بنیادین تئاتر شوند.

فرانسس ببج

خانم ببج یکی از شاگردان آگوستو بوآل و مدرس تئاتر دانشگاه لیدزاست.

او که سابقه زیادی در اجرا و تدریس شیوه­ ی تئاتری بوآل در کلاس­ های مختلف را دارد. نسخه اصلی این کتاب را در سال ۲۰۰۵ توسط انتشارات راتلج در لندن چاپ کرده است.

ببج کتاب دیگری نیز درباره شیوه بوآل با عنوان “کارکردن در غیاب بوآل: تحریف و پیشرفت در تئاتر سرکوب­ شدگان ” نگاشته.  این کتاب در سال ۱۹۹۵ چاپ شده است.

ترجمه و فصل ها

کتاب “آگوستو بوآل” در چهار فصل اصلی با عناوین «زندگی‌نامه و موقعیت»، «کتاب تئاتر سرکوب‌شدگان»، «اجرای تئاتر مجادله» و «فرایند کارگاه»به بررسی این کنشگر و کارگردان بزرگ پرداخته.  و توانسته با نگرشی روشمند تئاتر بوآل را تحلیل کند. و با کندوکاوی بر اساس رویکردها و شرایط تاریخی سیاسی و اجتماعی که بوآل در آن حضور داشته، این کنشگر را شناسانده. و به شیوه ­ای ریزبینانه و دقیق به بررسی این تئاتر بپردازد.وجود دو مبحث پژوهشی و یک کارگاه و تمام خصوصیات یاد شده این کتاب را به کتابی کاربردی مبدل می­کند.

این کتاب در ۲۴۷ صفحه با ترجمه علی ظفر قهرمانی نژاد کارگردان تئاتر و هنرمند فعال تئاتر شورایی ترجمه شده. قهرمانی نژا سابقه درخشانی در ترجمه و چاپ کتاب­ هایی همانند تئاتر کاربردی  انتشارات نمایش و کتاب “صید ماهی بزرگ” نوشته دیوید لینچ  نشر بیدگل را دارد.

آگوستو بوآل

«در کشورهای باثبات هنرمندان در آرامش و فارغ از نگرانی می­دانند که کجا ایستاده ­اند، می­دانند چه می­­خواهند و چه از آن­ها خواسته می­شود. ولی در کشور بی­ ثباتی چون برزیل، هرچیزی ممکن بوده و هست، ما نمی­دانیم کجاییم، چه هستیم و به کجا می­خواهیم برسیم.»

آگوستو بوآل متولد ۱۶ مارس ۱۹۳۱ شهر ریو دوژانیرو برزیل است.

بوآل بنیان­گذار و پیشرو در سبک نوین در تئاتر به نام تئاتر سرکوب­ شدگان یا  تئاتر شورایی است.

کارگردان و کنش­گر پیشروی تئاتر و ابداع کننده ی شیوه ­ی رنگین کمان آرزو در ۱۹۵۰ مدرک عالی رشته شیمی را اخذ کرد. و در رشته تئاتر در دانشگاه کلمبیای نیویورک مشغول به تحصیل شد. این هنرمند که در سال ۲۰۰۹ پیام روز جهانی تئاتر از طرف وی صادر شده در سال۱۹۵۶ به گروه آرنا پیوست و در سال ۱۹۷۰ شیوه منحصر به فرد خود به نام تئاتر شورایی را خلق کرد. و باعث گسترش آن در برزیل شد. شیوه ­ای اجرایی نوینی که با کنارگذاشتن مفاهیم گذشته و با تعریفی نوین برای کنش و اجرا شکل گرفت. «اجرا اثری است با و برای مردم و در واقع جشنی که همه آزاداند تا در آن شرکت کنند.»

تئاتر مردم ستم دیده

بوآل در ۱۹۷۱ بعد از دستگیری توسط دولت کودتا کرده­ ی وقت به مدت پنج سال به آرژانتین تبعید شد. در سال ۱۹۷۳ در آرژانتین مهم­ترین

کتاب خود با عنوان «تئاتر مردم ستم دیده» را چاپ کرد. کتابی که بوآل در آن درباره هدف نگارش آ« می گوید: «همچنین خواسته‌ام دلایلی چند از این واقعیت ارائه دهم که تئاتر یک اسلحه است، یک سلاح موثر .»

نویسنده در ادامه درباره تفاوت تئاتر شورایی و انواع دیگر اجرا می­نویسد: پرسش مهم در رابطه با کنشگران تئاتر شورایی «چرا» انجام می‌دهند است؛ نه «چه را» انجام می‌دهند. گاه یک پروژه یا اجرا به نام سرکوب‌شدگان است؛ ولی به کام دیگران.

بوآل توانست تکنیک ­های خود در تئاتر همچون تئاتر رنگین کمان آرزو و تئاتر نامرئی را در آرژانتین و فرانسه گسترش دهد و این کار را با برگزاری جشنواره بین­المللی تئاتر شورایی در ۱۹۸۱ ادامه دهد. وی با نگارش کتاب­ هایی همانند «بازی­ هایی برای بازیگران و نابازیگران (۱۹۹۲)». «رنگین کمان آرزو» (۱۹۹۵). «تئاتر قانون گذار» (۱۹۹۸). «هملت و پسر نانوا: زندگی من در تئاتر و سیاست»(۲۰۰۱). و «زیبایی­ شناسی شورایی»(۲۰۰۶). روش کاری خود را به جهان معرفی و کامل کند.

تئاتر نمایشی با و برای مردم

تئاتر نمایشی برای مردم

 

آگوستو بوآل - نقطه ویرگول ؛بوآل در ۱۹۸۲با بازگشت به برزیل که در شرایط سیاسی جدیدی قرار داشت عضو شورای شهر ریو دو ژانیرو شد. و از  شیوه­ ی تئاتری خود برای نظرسنجی در مورد قوانین جدید در حوزه­ ی انتخاباتی­ اش استفاده­ کرد. بوآل توانست در این سال­ ها پیش از آن­که در می ۲۰۰۹ بر اثر سرطان این جهان را ترک کند. شیوه ­ای بسازد که در آن تئاتر همان­طور که خود بیان می­کند «تئاتر نمایشی باشد با و برای مردم».

به‌گمان بوآل، این کاربرد سرکوبگر تئاتر در هنر فئودالی سده‌های میانه نیز ادامه یافته است.

«در آن دوران، کنترل به دست روحانیت و اشراف افتاد و چهره نمایش تغییر کرد ولی هدف در اصل، همان بود که بود؛ القای ارزش‌ها به تماشاگران برای جانبداری از وضع وجود. تئاتر عصر رنسانس ‌در بستری عقیدتی شکل می‌گیرد که در آن، ساختار ارزش‌های فراگیری که به تراژدی یونانی و نمایش سده‌های میانه معنا داده در حال فروپاشی‌ست. می‌توان شاهد تأکیدی نو و به شدت فردباورانه در آن دوره بود؛ نوعی خودمحوری که بوآل آن را ویژگی آشکار بورژوازی رو به رشد می‌خواند.»

احیای تئاتر به وسیله­ ی کسانی است که از آن محروم اند

در واقع بوآل سعی می­کند تئاتر را به وسیله­ ی نابازیگران و مردمان ستم دیده دوباره زنده کند.

«این احیای تئاتر به وسیله­ ی کسانی است که از آن محروم اند»

نامزد جایزه صلح نوبل ۲۰۰۸ تمام فعالیتش در این سال­ ها را وقف تبدیل نظریه به عمل کرد. تا تئاتری جدید و هم­سو بر اساس زمانه و شرایط خود و کشورش بسازد.  شیوه­ ی تئاتری­ اش را به جایی برساند که نظریه­ اش به عینیت و عمل تبدیل شود. او با کنش­گر کردن تماشاچیان و خلق تماشا-بازیگر(کنشگر) «یعنی کسی که عامدانه و خودآگاهانه ساکن هر دو جهان است ، هم تماشا می­کند و هم دست به کنش (بازی) می­زند» ارتباطی بین تئاتر و مردم خلق کرد. ارتباطی دوسوی تا شاید از دل این نمایش راه حل­ هایی هم به وجود بیاید. بوآل با حذف قراردادهای معمول تئاتری همه را خواسته و ناخواسته به کنش وا می­دارد .

2 دیدگاه‌ها

  1. درود
    و سپاس از مروری که بر این کتاب داشته‌اید.
    دوست گرامی
    ۱٫ کتاب را نشر نو منتشر کرده است؛ نه بیدگل.
    ۲٫ کتاب از مجموعه‌ی گستره‌ی خیال است که با طراحی و دبیری (نه مدیریت) نگارنده (تا کنون ۹ جلد) منتشر شده است.
    ۳٫ آقای علی ظفر قهرمانی‌نژاد نام کامل مترجم است. و کتاب با برگردان‌ِ فارسیِ ایشان (و نه کوشش) منتشر شده است.
    لطفا اصلاح فرمایید.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید