نگاهی به کتاب سه کاربرد چاقو(در باب طبیعت و مقصود درام) دیوید ممت

0
307

این بخشی از کتاب «سه کاربرد چاقو(در باب طبیعت و مقصود درام)» است. کتابی که مانیفست دیوید ممت نمایشنامه نویس و نویسنده برنده جایزه پولیتزر است.
«بچه ها آخر روز جست و خیز می کنند تا آخرین مانده های انرژی آن روز را نیز صرف کنند.
معادل این اتفاق برای بزرگسالان پس از غروب خورشید، ساخت یا مشاهده درام است، تا جهان در ساختاری فهم پذیر سامان داده شود. نمایش/ فیلم/ غیبت کردن های شبانه، آخرین فعالیت روزانه سازکار بقایمان است. در این فعالیت ها میکوشیم آخرین ته مانده های انرژی ادراکی را تخلیه کنیم تا خوابمان ببرد.
در این موقعیت ما به درام روی می آوریم و اگر هم چیزی نباشد دستمان را بگیرد، از هیچ، درام سرهم می کنیم.»

نقطه ویرگول

سه جستار درباره درام  ؛ نقطه ویرگول three uses of the knife

کتاب “سه کاربرد چاقو” را ممت در اواخر دهه ۹۰ نگاشته. اثری کلاسیک درباره چگونگی کارکر و اهمیت درام.

سه کاربرد چاقو کتابی است درباره نوشتن و به خصوص نماشنامه نویسی اما این تمام آن نیست. کتاب سه جستار است با عنوان های: شاخص سوزباد [سرمایش بادی یا سوزباد پدیده ای است اقلیمی که به ترکیب دماهای پایین و بادهایی با سرعت های متفاوت گفته میشود و به نوعی بیان کننده احساس دریافت سرما توسط جسم انسان است.] مشکلات پرده دوم. سه کاربرد چاقو. سه بحث از استدلال های شخصی ممت درباره جهان امروز از دریچه درام.

او در این کتاب با معیار قراردادن درام به موضوعاتی مختلفی و متنوعی می پردازد؛ همچون، درام چیست؟ چرا به تماشای درام میرویم؟ چرا فوتبال میبینیم؟ چرا دیکتاتورها سیری ناپذیراند؟ و یا ما چگونه در زبان محاوره سعی میکنیم دراماتیک باشیم؟ نثر ممت در پاسخ به این سوالات همراه است با مثال ها، تشبیه ها، نقل قول ها و البته آنچه که ممت در آن شهرت دارد؛ زبان ساده همراه با طنز و آیرونی.

نویسنده نمایشنامه “بوفالوی آمریکایی” سعی میکند جهان را به کمک رابطه انسان ها و درام واکاوی کند؛ نگاه درام نویسی بزرگ به جهان امروز به عنوان کسی که داستان میداند.

«یک تلوزیون با حق انتخاب بین هفتصد کانال نه آزادی بلکه اجبار است. دستگاهی که آفریده ایم نیاز به تماشا شدن دارد؛ زیر لب به ما میگوید، «برای قبضه کردن توجه شما از هیچ کاری دریغ نخواهم کرد.» ما سکونی آمیخته به کرختی و بی تفاوتی را انتخاب می کنیم و آن را سرگرمی می نامیم.»
تحلیل های ممت در این کتاب بسیاری از آنچه را که مربوط به جهان، داستان و درام است برای خوانندگان عمیق میکند. ممت دست را به سمت واقعیت ها و دانسته ها میگیرد، تا ذهن ما را به چالش بکشد.

هنر چیست و یا هنر فاخر کدام است؟

ممت در واقع میخواهد به یک سوال پاسخ دهد؛ هنر چیست؟ و یا هنر فاخر کدام است؟ زیرا درک درام و در ادامه آن گونه که ممت می گوید «طبیعت انسان» با این دو ممکن است. او در پاسخ به این سوال همچون نمایشنامه هایش بی پرواست و موضع هایش را به روشنی و صراحت بیان میکند. در باره ی هنر و خودسانسوری می نویسد:

« همین سازکار را که به اصطلاح «تیراندازی از کمینگاه» خوانده می شود، می توان در بوم های سفید دهه هفتاد، نقاشی کنشی [action painting]، پوشانیدن ساختمان ها و پدیده های طبیعی در پلاستیک، هنر اجرا و ویدئو «آرت» مشاهده کرد. این گونه فعالیت ها به عنوان هنر تاحدودی بی معنی هستند.» و یا درجایی دیگر در تقابل اثر هنری و اثری «بنجل» می نویسد،« درست همان گونه که خوراک فکری تبلیغات همه مان را به مقام برده های مصرف کننده تنزل می دهد، هنر دراماتیک آفریننده و بیننده را به مقام مشارکت کننده ترفیع می دهد. مایی که آن را ساخته ایم، شکل داده ایم، دیده ایم و درکنار هم چیزی را از سر گذرانده ایم، اکنون به کهنه سربازان می مانیم. رفاقتی با هم داریم». همین صراحت و نثر گیراست که این ۸۳ صفحه را به کتابی خواندنی و مهم تبدیل کرده.

 ؛ نقطه ویرگول three uses of the knife
ترجمه و نشر

و البته از ترجمه خوب و ریز بینانه محمدرضا ترک تتاری نباید گذشت. ترجمه دقیق او همراه است با پانویس هایی که متن چند لایه و پر اشاره و تلمیح نویسنده را برای خوانندگان روشن می کند تا بتوان نظرهای ممت را به خوبی فهمید و با آن سر و کله زد. به تازگی چاپ دوم این کتاب توسط نشر بیدگل در هزار نسخه راهی بازار شده است.

چاپ شده در روزنامه اعتماد ؛ نقطه ویرگول

 

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید